بوده و به عبارت ديگر بين معتدل بودن و برتر بودن امّت با عصمت هيچ‌گونه ملازمه‌اى نيست زيرا خوبى و صلاح منافاتى با خطا ندارد بلكه افراد صالح و حتى جامعه صالح و رستگار نيز ممكن است به خطا رفته ، گرچه در خطا معذور باشند . ب ) سنّت - اهل تسنّن براى اثبات حجّيّت اجماع به رواياتى تمسك جسته‌اند كه با مضامين مختلف دلالت بر عصمت امّت دارد . اين روايات به طرق گوناگون توسّط اشخاص مختلف از جمله عمر ، ابن مسعود ، ابى سعيد خدرى ، انس بن مالك ، ابن عمر ، ابو هريره ، حذيفه ، ابن اليمان ، از رسول اللّه نقل شده است . محقّق كاظمى مىگويد : « مهم‌ترين اين روايات حاوى اين مضمون است : « لا تجتمع امّتى على الخطإ » يعنى : امّت من بر خطا اجتماع نخواهند كرد . كه بسيارى از عامه ادّعاى تواتر معنوى برآن نموده‌اند « 1 » . و از علماى اماميّه ، علّامه در « منتهى » و كتاب « الفين » آن را پذيرفته و نيز در كتاب قواعد و تذكره از مختصّات پيغمبر اسلام اين نكته را ذكر كرده است كه امّت ايشان بر خطا اتفاق نمىكنند « 2 » » . ولى پاسخ اين است كه اولا به علّت تشتّت و اختلاف در مضامين و متون روايات مذكور ، بعيد است كه بتوان حتى تواتر معنوى آن را پذيرفت ؛ ثانيا بفرض مسلّم بودن و قبول صدور اين مضمون ،

--> ( 1 ) از جمله غزالى در المستصفى . ( 2 ) كشف القناع عن وجوه حجية الاجماع شيخ اسد اللّه معروف به محقّق كاظمى ؛ الاصول العامه للفقه المقارن ص 262 .